فرانسه یکی از مقاصد تحصیلی پرطرفدار در اروپا برای دانشجویان بین‌المللی محسوب می‌شود. مزایای تحصیل در فرانسه شامل مواردی همچون پیداکردن کار پس از فارغ التحصیلی، امکان تحصیل بدون مدرک زبان، بهره‌مندی از کمک هزینه‌های تحصیلی و شهریه‌های نسبتا پایین دانشگاه‌های دولتی می‌باشد. کشور فرانسه دارای یک محیط بین‌المللی و چند فرهنگی است. بنابراین دانشجویان راحت‌تر می‌توانند در محیط این کشور ادغام شوند. دانشگاه‌های فرانسه از رتبه علمی بسیار خوبی برخوردارند و این کشور دارای ۱۴ دانشگاه با رتبه زیر ۵۰۰ می‌باشد. در ادامه با ما همراه باشید تا به شرایط تحصیل در فرانسه، هزینه مهاجرت تحصیلی به فرانسه و … بپردازیم. 

دلایل انتخاب فرانسه برای تحصیل

هر سال؛ تعداد بسیاری از زیادی از دانشجویان بین‌المللی برای تحصیل در کشور فرانسه اقدام می‌کنند. در ادامه، به مهمترین دلایلی که دانشجویان بین‌المللی این کشور را انتخاب می‌کنند؛ می‌پردازیم:

●       کیفیت بالای آموزش و وجود دانشگاه‌های بسیار معتبر

●       هزینه و شهریه‌های پایین تحصیل

●       امکان دریافت بورسیه از نهادهای مختلف

●       فرصت‌های شغلی متنوع و امکان کار در حین تحصیل

●       امکان تحصیل به زبان انگلیسی در بعضی از برنامه‌ها

●       کمک هزینه‌های زندگی برای دانشجویان

●       حمل‌ونقل آسان و امکان اسکان و استفاده از خوابگاه‌های دانشجویی

●       قرارگیری در موقعیت جغرافیایی مناسب در اروپا

●       تاریخ و فرهنگ غنی و گسترده

چالش‌های تحصیل در فرانسه

تحصیل در هر کشور، در کنار مزایای خود چالش‌هایی نیز دارد که باید واقع بینانه نظر گرفت. برخی از چالش‌های تحصیل در فرانسه برای دانشجویان بین‌المللی عبارتند از:

●       هزینه‌های بالای زندگی در برخی از شهرها به خصوص پاریس

●       نیاز به یادگیری زبان فرانسوی برای ارتباطات یا تحصیل در برخی از رشته‌ها

●       روش‌های تدریس و ارزیابی سختگیرانه

نگاهی به سیستم آموزشی فرانسه

سیستم آموزشی فرانسه، از قدیمی‌ترین سیستم‌های آموزشی در جهان است. این سیستم آموزشی به اصولی مثل برابری، عدالت آموزشی و کیفیت بالای آموزش پایبند است.  در فرانسه، مدیریت امور آموزشی به وزارت آموزش ملی و وزارت آموزش سپرده شده است. در ادامه به توضیح سیستم آموزشی در مدارس فرانسه و سیستم آموزش عالی( دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی) می‌پردازیم. 

سیستم آموزشی در مدارس فرانسه

سیستم آموزشی در مدارس فرانسه شامل تحصیل در مقطع پیش دبستانی، ابتدایی، دوره متوسطه اول (Collège) و دوره متوسطه دوم (Lycée) می باشد. مقطع پیش دبستانی برای کودکان ۳ تا ۶ ساله طراحی شده است. به طور معمول از سه سالگی حضور در مهدکودک‌ها اجباری است. کودکان در این دوره مهارت‌های ابتدایی و اجتماعی را یاد می‌گیرند و برای ورود به ابتدایی آماده می‌شوند. مقطع ابتدایی در فرانسه برای دانش‌آموزان  ۶ تا ۱۱ ساله در نظر گرفته شده است. در دوره ابتدایی مواردی مثل خواندن، نوشتن، زبان فرانسه، ریاضیات، علوم و یک زبان خارجه آموزش داده می‌شود.

پس از این دوره دانش‌آموزان وارد متوسطه اول می‌شوند. متوسطه اول مختص نوجوانان ۱۱ تا ۱۵ ساله است. دروس ارائه شده معمولاً در تمامی مدارس متوسطه اول یکسان است. معمولاً در طی این دوره نمره‌دهی به شکل سختگیرانه می‌باشد. دوره متوسطه دوم مختص دانش‌آموزان ۱۵ تا ۱۸ ساله است. در این دوره آنها یکی از سه مسیر عمومی (Général) ، فنی (Technologique) و حرفه‌ای (Professionnel) را به همراه دروس عمومی انتخاب می‌کنند. در پایان این دوره دانش‌آموزان در آزمون Baccalauréat Bac شرکت می‌کنند. موفقیت در این آزمون، شرط اصلی ورود به دانشگاه‌های فرانسه است.

 

مقطع تحصیلی	مدت دوره
پیش‌دبستانی(École maternelle)	۳ سال
ابتدایی(École élémentaire)	۵ سال
متوسطه اول (Collège)	۴ سال
متوسطه دوم(Lycée)	۳ سال

سیستم آموزش عالی فرانسه

سیستم آموزش عالی در فرانسه شامل تحصیل در دانشگاه‌های فرانسه و موسسات فنی حرفه‌ای می‌باشد. تحصیل در دانشگاه‌های فرانسه شامل تحصیل در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا می‌شود. تحصیل به زبان فرانسوی در مقطع کارشناسی در فرانسه مقرون‌به‌صرفه است.

دوره کارشناسی در فرانسه سه ساله برگزار می‌شود. تحصیل در دانشگاه‌های دولتی این کشور تقریباً رایگان است. برای  پذیرش و تحصیل در مقطع کارشناسی باید مدرک زبان فرانسوی B2 را ارائه کنید. دوره کارشناسی ارشد در فرانسه یک دوره ۲ ساله است. دانشجویان می‌توانند در کارشناسی و کارشناسی ارشد تا ۲۰ ساعت در هفته به کار دانشجویی بپردازند. اکثر دوره‌های ارائه شده در مقطع کارشناسی ارشد به زبان انگلیسی است. کارشناسی ارشد در فرانسه شامل دوره‌های تئوری و کار بر روی پروژه‌های عملی و پایان نامه است.

بیشتر دانشجویان بین‌المللی فرانسه در مقطع دکترا تحصیل می‌کنند. به‌طورکلی زبان تحصیل در مقطع دکترا انگلیسی است. در این دوره دانشجویان چیزی حدود ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ یورو در ماه حقوق دانشجویی دریافت می‌کنند. بورسیه‌های متنوعی برای دانشجویان کارشناس ارشد و دکترا در فرانسه برقرار است و برای بهره‌مندی از آن‌ها دانشجویان باید معدل بالا و رزومه پژوهشی بسیار خوبی را ارائه کنند. دکترا در فرانسه ۳ تا ۵ سال طول می‌کشد و یک دوره تحقیقاتی به شمار می‌رود. دانشجویان دکترا می‌توانند تا ۳۰ ساعت در هفته مشغول به کار دانشجویی شوند.

 

مقطع تحصیلی	مدت تحصیل	تعداد واحد ECTS))
کارشناسی (Licence)	۳ سال	۱۸۰ واحد
کارشناسی(Master) ارشد	۲ سال	۱۲۰ واحد (مجموع ۳۰۰ واحد پس از کارشناسی)
دکتری (Doctorat)	۳ تا ۵ سال	بدون نظام واحدی (پس از کسب ۳۰۰ واحد ECTS)

معرفی انواع دانشگاه‌ها در فرانسه

دانشگاه‌ها در فرانسه، غالباً به شکل دانشگاه‌های دولتی هستند. دانشگاه‌های دولتی و مدارس خصوصی در رشته‌های مختلف وجود دارد که دانشجویان می‌توانند در آن تحصیل کنند. این موسسات شامل مدارس علوم سیاسی، مدارس مهندسی و مدارس عالی (Grandes Écoles) هستند. در کشور فرانسه بیش از ۸۰ دانشگاه دولتی وجود دارد. ۱۴ دانشگاه فرانسه رتبه زیر ۵۰۰ را به خود اختصاص داده‌اند. در ادامه بهترین دانشگاه‌های فرانسه را معرفی می‌کنیم:

بهترین رتبه در فرانسه	نام دانشگاه	رتبه جهانی QS 2026
1	دانشگاه علوم و ادبیات پاریس (Université PSL)	28
2	مؤسسه پلی‌تکنیک پاریس (Institut Polytechnique de Paris)	41
3	دانشگاه پاریس-ساکلی (Université Paris-Saclay)	70
4	دانشگاه سوربن (Sorbonne Université)	72
5	مدرسه عالی نرمال لیون (École Normale Supérieure de Lyon)	187
6	دانشگاه پاریس سیتی (Université Paris Cité)	203
7	مؤسسه مطالعات سیاسی پاریس – ساینس پو (Sciences Po)	242
8	دانشگاه گرونوبل آلپ (Université Grenoble Alpes)	334
9	دانشگاه مون‌پلیه (Université de Montpellier)	382
10	دانشگاه کلود برنار لیون ۱ (Université Claude Bernard Lyon 1)	383

 

برخی از بهترین دانشگاه‌های فرانسه را برای تحصیل معرفی می‌کنیم:

دانشگاه علوم و ادبیات پاریس (Université PSL)

این دانشگاه، یکی از معتبرترین دانشگاه‌ها در شهر پاریس است که رتبه زیر ۵۰ را به خود اختصاص داده است. دانشگاه علوم و ادبیات پاریس در سال ۲۰۱۰ با همکاری چندین موسسه پژوهشی تاسیس شد. این دانشگاه با دانشگاه‌های معتبری مثل دانشگاه کمبریج، دانشگاه UCL و دانشگاه پکن همکاری دارد. از مهمترین رشته‌های آموزشی دانشگاه علوم و ادبیات پاریس شامل علوم پایه، مهندسی، علوم پزشکی، معماری و هنر است.

 دانشگاه علوم و ادبیات پاریس در رتبه QS ۲۰۲۶ رتبه ۲۸ را به خود اختصاص داده است. دوره‌های کارشناسی ارشد و دکترای بسیاری به زبان انگلیسی در این دانشگاه وجود دارد. ‌دانشگاه علوم و ادبیات پاریس در قلب شهر پاریس قرار گرفته و از معتبرترین مراکز آموزشی فرانسه محسوب می‌شود. 

مؤسسه پلی‌تکنیک پاریس (Institut Polytechnique de Paris)

موسسه پلی تکنیک پاریس یکی از بهترین مراکز آموزشی در فرانسه است. این دانشگاه در سی کیلومتری شهر پاریس قرار گرفته است. موسسه پلی تکنیک پاریس در رتبه‌بندی جهانی ۲۰۲۶ رتبه ۴۱ را از آن خود کرده است. این موسسه آموزشی، به دلیل ارتباط با صنعت، کیفیت بالای پژوهش و آموزش جزو بهترین مرکز تحصیلی در جهان می‌باشد. 

دانشگاه پاریس-ساکلی (Université Paris-Saclay)

دانشگاه پاریس-ساکلی، از بهترین دانشگاه‌ها و موسسات تحصیلی در فرانسه محسوب می‌شود. این دانشگاه به ویژه در حوزه‌های مختلف مثل ریاضیات، فیزیک، مهندسی و علوم کامپیوتر بسیار شناخته شده است.  دانشگاه پاریس-ساکلی، یکی از بهترین دانشگاه‌های پژوهش محور در فرانسه محسوب می‌شود. این دانشگاه، با ادغام چندین مدرسه عالی و موسسه پژوهشی تاسیس شده است. دانشگاه پاریس ساکلی در سیستم رتبه‌بندی QS ۲۰۲۶ رتبه ۷۰ را به خود اختصاص داده است.

مدرک زبان برای تحصیل در فرانسه

برای تحصیل در دانشگاه‌ها و موسسات آموزشی فرانسه، باید مدرک زبان انگلیسی یا فرانسوی ارائه کنید. ارائه این مدرک به این بستگی دارد که رشته شما به چه زبانی ارائه می‌شود. بیشتر دوره‌های ارائه شده در مقطع کارشناسی به زبان فرانسوی و در مقطع  کارشناسی ارشد و دکترا به زبان انگلیسی می‌باشد. مدرک زبان رایج زبان فرانسوی مدرک DELF است. مدارک زبان DALF TCF، TEF نیز برای تحصیل به زبان فرانسوی مورد قبول هستند. به طور معمول سطح زبان فرانسوی شما باید حداقل B2 باشد.

مدرک زبان انگلیسی قابل‌قبول برای تحصیل در دانشگاه‌های فرانسه معمولاً مدرک زبان تافل یا آیلتس است. برای مقطع کارشناسی نمره زبان شما باید بین ۶ تا ۶ و نیم آیلتس و برای کارشناسی ارشد و دکترا باید شش و نیم تا ۷ آیلتس را داشته باشید. نمره زبان قابل‌قبول برای تحصیل در هر یک از مقاطع تحصیلی را می‌توانید در جدول زیر مشاهده کنید. البته توجه داشته باشید که برای اطلاع دقیق از نمره زبان مورد نیاز باید به وب‌سایت هر یک از دانشگاه‌ها مراجعه کنید.

 

مقطع تحصیلی	دوره‌های فرانسوی‌زبان	دوره‌های انگلیسی‌زبان
کارشناسی (Licence)	DELF B2 یا TCF/TEF سطح B2	IELTS 6.0–6.5 یا TOEFL iBT 80+
کارشناسی ارشد (Master)	DELF B2 یا DALF C1	IELTS 6.5–7.0 یا TOEFL iBT 90+
دکتری (Doctorat)	B2 یا C1 (بسته به دانشگاه و رشته)	IELTS 6.5–7.0 یا TOEFL iBT 90–100

معادل‌سازی مدرک تحصیلی ایران در فرانسه

برای تحصیل در فرانسه، باید مدرک تحصیلی خود را معادل‌سازی کنید. معمولا دانشگاه به طور مجزا مدرک تحصیلی شما را بررسی می‌کند و به طور مستقل برای ارزش مدارک تحصیلی تصمیم می‌گیرد. ارزیابی مدرک تحصیلی و معادل‌سازی به معنای تبدیل آن به مدرک فرانسه نیست؛ بلکه ارزش و اعتبار مدرک تحصیلی شما را مشخص می‌کند.

ارزیابی مدارک تحصیلی ایران در فرانسه توسط مرکز ENIC-NARIC France صورت می‌پذیرد. این مرکز یک گواهی Attestation de comparabilité (گواهی قابلیت مقایسه) صادر می‌کند که ارزش مدرک تحصیلی شما را در فرانسه اثبات می‌کند. هزینه درخواست معادل‌سازی مدرک تحصیلی ۷۰ یورو است. دقت داشته باشید که برخی مواقع تنها این مدرک تحصیلی کافی نیست و موارد دیگری نیز باید ارائه شود.

برای مثال تحصیل در برخی از رشته‌ها مثل پزشکی، دندانپزشکی و مامایی ارائه معادل‌سازی تنها کافی نیست و متقاضی لازم است یک سری دوره‌های آموزشی تکمیلی یا آزمون دوره‌های تکمیلی آزمون را پشت سر بگذارد. مدارک مورد نیاز برای ارزیابی و معادل‌سازی مدرک تحصیلی ایران در فرانسه شامل موارد زیر می‌شود:

●       مدرک تحصیلی

●       ریزنمرات

●       ترجمه رسمی مدارک به زبان فرانسه (یا در برخی موارد انگلیسی)

●       گذرنامه یا کارت شناسایی

●       پرداخت هزینه بررسی پرونده

مراحل گام‌به‌گام اپلای و مهاجرت تحصیلی به فرانسه

مهاجرت تحصیلی به فرانسه؛ چندین مرحله دارد. مراحل مهاجرت تحصیلی به فرانسه شامل موارد زیر می‌باشد:

بررسی شرایط دانشگاه و انتخاب آن

در این مرحله لازم است به سایت دانشگاه مورد نظر خود مراجعه کرده شرایط اولیه برای پذیرش شامل مینیمم معدل لازم، مدرک زبان مورد قبول و مدارک مورد نیاز را بررسی کنید. دانشگاه‌های مورد نظر خود را انتخاب و آنهایی که با شرایط شما همخوانی بیشتری دارند را انتخاب کنید.

آماده‌سازی و ترجمه مدارک

در این بخش باید مدارک را آماده کنید و آن را را به زبان انگلیسی یا فرانسوی با توجه به نیاز ترجمه کنید.

ارسال درخواست پذیرش

باید درخواست پذیرش خود را در سامانه دانشگاه یا سامانه Campus France (در کشورهای مشمول) به همراه مدارک لازم ارسال کنید. برخی از دانشگاه‌ها ممکن است برای بررسی مدارک شما اپلیکیشن فی را دریافت کنند که در این مرحله باید بپردازید.

درخواست ویزای تحصیلی فرانسه

در صورتی که درخواست پذیرش شما تایید شود و نامه پذیرش برایتان صادر شود، باید برای دریافت ویزای تحصیلی فرانسه اقدام کنید. معمولاً مدارک اصلی برای ویزای تحصیلی فرانسه شامل نامه پذیرش، تمکن مالی و بیمه درمانی معتبر است. مدارک لازم برای ویزای تحصیلی را آماده کنید و برای اخذ ویزای تحصیلی فرانسه به نزدیک‌ترین سفارت یا کنسولگری محل زندگی خود مراجعه نمایید.

سفر به فرانسه و ثبت‌نام نهایی در دانشگاه

پس از دریافت ویزای تحصیلی، نوبت به سفر به فرانسه می‌شود. اقدامات لازم برای سفر به فرانسه را انجام دهید و محل اقامت خود را از قبل هماهنگ کنید. پس از ورود به فرانسه، باید مدارک اصلی را به دانشگاه ارائه دهید و ثبت‌نام خود را در دانشگاه تکمیل کنید.